Bronxomunal
İmmunitet nə vaxt köməyə ehtiyac duyur
İmmunitetin əsas vəzifəsi orqanizmi infeksiyalardan qorumaqdır. Bəs immunitetin zəiflədiyini və köməyə ehtiyac duyduğunu necə başa düşmək olar?
İmmunitetin əsas vəzifəsi orqanizmi infeksiyalardan qorumaqdır. Bizim vaxtaşırı qrip və ya soyuqdəymə keçirməyimiz normaldırmı? İmmunitetin zəiflədiyini və köməyə ehtiyac duyduğunu necə başa düşmək olar?
Zəifləmiş immunitetin əlamətləri
Zəif immunitetin əsas əlamətləri soyuqdəymə xəstəliklərinin tezliyinin və müddətinin artması, bakterial fəsadların inkişafı, göbələk infeksiyalarıdır. İmmun sisteminin zəifləməsi nəticəsində tonzillit, sinusit və s. kimi xronik iltihabi xəstəliklərin kəskinləşməsi mümkündür.
Uşaqlarda immunitet zəiflədikdə tez-tez soyuqdəymə xəstəlikləri baş verə bilər və belə uşaqlar tez-tez xəstələnən uşaqlar kateqoriyasına aid edilir. Xarici ölkələrdə onlar «rekurrent (təkrarlanan) respirator infeksiyaları olan uşaqlar» kimi qeyd olunur.
Tez-tez xəstələnən uşağın əlamətləri
Tez-tez xəstələnən uşaqlar – immun sisteminin müvəqqəti kənaraçıxmaları və yaş xüsusiyyətləri səbəbindən tez-tez respirator xəstəliklərə məruz qalan uşaqlar qrupudur. Həmçinin tez-tez və uzunmüddətli xəstələnən uşaqlar qrupu da ayrılır; onlarda yaşıdları ilə müqayisədə təkcə KRVİ-nin (kəskin respirator virus infeksiyalarının) tezliyi deyil, həm də müddəti daha yüksəkdir. Əgər uşaq ildə 4-5 dəfədən çox, xəstəlik müddəti 14 gündən artıq olmaqla xəstələnirsə, onu tez-tez və uzunmüddətli xəstələnənlər kateqoriyasına aid etmək olar.
İmmunitet niyə zəifləyir?
Yetkin insanda və ya uşaqda orqanizmin immun müdafiəsinin səviyyəsini xronik xəstəliklər, əlverişsiz xarici və daxili amillər aşağı sala bilər:
- Tənəffüs yollarının xronik xəstəlikləri – bronxial astma, respirator allergiya, xronik tonzillit və s. tez-tez respirator xəstəliklərə şərait yarada bilər;
- Xarici amillər arasında KRVİ-nin tezliyinin artması üçün əhəmiyyətli sayılanlar: ekoloji şəraitin pozulması, passiv siqaret çəkmə, ailənin aşağı maddi və mədəni səviyyəsi, qidalanmada vitamin və mikroelementlərin çatışmazlığı, tez-tez antibiotik terapiyası və bəzi digər dərmanların qəbulu, ailədə xronik infeksiya ocaqları olan insanların olması, streslər;
- Respirator infeksiyaların ehtimalını artıran daxili amillərə immun müdafiə sistemindəki pozğunluqlar aid edilir; bunlar çox vaxt immunitetin yaşa görə yenidən qurulduğu «kritik dövrlərlə» bağlı olur.
İmmunitetin zəifləməsini necə təsdiqləmək olar?
Bəzən infeksiya ilə mübarizə üçün antivirus vasitələr kifayət etmir. Belə vəziyyətin əlamətlərini vaxtında müəyyən etmək və mümkün qədər tez müalicəyə başlamaq vacibdir. Yetkin insan terapevtə, uşaq isə pediatra müraciət etməlidir. Həkim müayinə planı təyin edəcək, bu plana daxil ola bilər:
- Qan və sidik analizi;
- Daxili orqanların ultrasəs müayinəsi (USM);
- Burun və udlağın selikli qişasından götürülmüş yaxmaların bakterioloji və virusoloji müayinəsi;
- Zərurət olduqda – döş qəfəsi orqanlarının, burunətrafı ciblərin rentgenoqrafiyası;
- Mütəxəssislərin – otolarinqoloq, allerqoloq, qastroenteroloqun məsləhəti.
Müayinənin nəticələrinə əsasən aşkar edilmiş xəstəliklərin müalicə planı müəyyənləşdirilir; bu plana həmçinin immunitetin möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş tədbirlər də daxil ola bilər.
İmmuniteti möhkəmləndirmə üsulları
Uşaqlarda kəskin respirator infeksiyaların profilaktikasına yönəlmiş tədbirlərə orqanizmin müdafiə qüvvələrini artırmağa yönəlmiş bütöv bir sağlamlaşdırma tədbirləri kompleksi daxil ola bilər. Onlar müntəzəm həyata keçirilməlidir ki, immunitet təkcə güclənməsin, həm də bu səviyyədə qorunub saxlanılsın. Hesab olunur ki, aşağıdakı tədbirlər immunitetin möhkəmlənməsinə kömək edir:
- Kifayət qədər yuxu müddəti olan sabit gün rejimi;
- Zülal, yağ, karbohidrat, vitamin və mineral maddələrlə zəngin, müntəzəm və müxtəlif qidalanma (C, D, E vitaminləri, retinol, omeqa-3 çoxdoymamış yağ turşuları, sink, selen);
- Açıq havada müntəzəm gəzintilər, bərkitmə (orqanizmin soyuğa alışdırılması), bədən tərbiyəsi və ya idmanla məşğul olmaq;
- Televiziya verilişlərinə baxmaq və kompüter oyunları üçün vaxtın məhdudlaşdırılması;
- Otaqların müntəzəm havalandırılması, mənzildə siqaret çəkməkdən imtina;
- Orqanizmdə xronik infeksiya ocaqlarının aradan qaldırılması.
Bronxomunal ilə immuniteti dəstəkləyin
