Asetilsistein: üçqat təsirli molekul
Asetilsistein, yaxud N-asetilsistein, təbii L-sistein amin turşusunun törəməsidir. O, yaş — produktiv öskürəyin müalicəsində 1960-cı illərdən istifadə olunur, lakin potensialı bununla məhdudlaşmır.
Asetilsistein nədir və necə işləyir?
Öskürək preparatlarının bir neçə tipi var; onlar təsir mexanizminə və hansı öskürək üçün nəzərdə tutulduğuna görə təsnif olunur.
Asetilsistein mukolitikdir — yəni tənəffüs yollarındakı seliyə birbaşa təsir göstərən maddədir. O, seliyi durulaşdırır və yumşaldır ki, orqanizm ondan daha tez qurtula bilsin; beləliklə tənəffüs yolları təmizlənir və nəfəs almaq asanlaşır. Selik azaldıqca, onun içində çoxalan və öskürəyə səbəb olan zərərli bakteriyaların sayı da azalır.
Asetilsisteinin ən maraqlı cəhəti isə onun antioksidant və iltihabəleyhinə təsirləridir: iltihab yaradan kimyəvi maddələrin istehsalını azaldır və tənəffüs yollarını qoruyur.
Üçqat təsirin gücü
Bəlğəmi durulaşdırır
Asetilsistein tənəffüs yollarındakı seliyə birbaşa təsir göstərir və orqanizmin ondan daha tez qurtulmasına kömək edir.
Xaric olunmanı asanlaşdırır
Tənəffüs yollarının təmizlənməsini təmin edir və bəlğəmin öskürəklə qopmasını asanlaşdırır.
Ağciyərləri qoruyur
Antioksidant təsir göstərir və ağciyərləri oksidativ stresdən qorumağa kömək edir.
Asetilsistein sadəcə öskürək dərmanından çoxdurmu?
Asetilsistein yaxşı öyrənilmiş, klinik olaraq effektiv və təhlükəsiz antioksidantdır.
Orqanizmimizdə antioksidantlarla sərbəst radikallar arasında incə tarazlıq var. Aşağı və orta səviyyələrdə sərbəst radikallar insan sağlamlığı üçün zəruridir; problemlər isə tarazlıq pozulduqda — oksidativ stress yarandıqda başlayır.
Oksidativ stress bir çox toxumalarımıza zərər verir və geniş spektrli xəstəliklərlə — ürək-damar və ağciyər xəstəliklərindən tutmuş digər ağır vəziyyətlərə qədər — əlaqələndirilir.
Asetilsistein kimi antioksidantlar sərbəst radikalların sistemimizə zərər verməsinin qarşısını alır. Üstəlik, asetilsisteinin antioksidant təsiri ikiqatdır: birbaşa və dolayı. Dolayı təsiri başa düşmək üçün orqanizmimizdəki başqa bir vacib molekula — qlutationa nəzər salmaq lazımdır.
Qlutation — əsas antioksidantlarımızdan biri
Qlutation nədir?
Qlutation hüceyrənin demək olar ki, bütün elementlərində təbii şəkildə rast gəlinən antioksidantdır. O, “baş” antioksidant da adlandırılır, çünki insan orqanizmində yerinə yetirdiyi bir çox rollarla yanaşı C və E vitaminləri kimi digər antioksidantları da bərpa edir.
Asetilsisteinin dolayı təsiri belə işləyir: asetilsistein bağırsaq vasitəsilə orqanizmə daxil olur, sürətlə sisteinə çevrilir, sistein isə qlutationun istehsal sürətinə təsir göstərir. Yəni orqanizmdə birinci maddə nə qədər çox olarsa, ikincisi də bir o qədər çox olur. Qlutation öz növbəsində oksidativ stresi azaldır və toksinlərin orqanizmdən xaric olunmasına kömək edir.
Qlutation çatışmazlığı nə ilə bağlıdır?
Qlutation çatışmazlığı güclü və uzunmüddətli oksidativ stresdən sonra yarana bilər və bir sıra vəziyyətlərlə əlaqələndirilir:
- Qulaq-burun-boğaz xəstəlikləri: xroniki öskürək, tonzillit və rinit kimi bir sıra xəstəliklər qlutationun aşağı səviyyəsi ilə əlaqələndirilir.
- Yaşlanma: qlutationun daha aşağı səviyyəsi yaşlanmanın ümumi əlamətləri ilə də əlaqələndirilir.
Asetilsistein ağciyərlərimizdə, dərimizdə, beynimizdə və qaraciyərimizdə qlutation ehtiyatlarının bərpasına kömək edir.
Tənəffüs xəstəlikləri və infeksiyalar zamanı
Xəstəliklər və infeksiyalar orqanizmə əlavə yük yaradır — onların bir çoxu oksidativ stres və sistemli iltihab törədir.
Qlutation çatışmazlığı bir çox hallarda, o cümlədən geniş yayılmış tənəffüs xəstəliklərinin əksəriyyətində (ağciyər fibrozu, kəskin respirator distress-sindrom, xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinin gec mərhələsi) və ağciyər infeksiyalarında müşahidə olunur və orqanizmdə oksidativ stresi daha da gücləndirir.
