Səyahətçi ishalı: səfər zamanı həzm problemləri
Səyahət — yeni təəssüratlar və kəşflər vaxtıdır. Ancaq bu, həm də çoxlu narahatlıq yarada bilən ekzotik bakteriyalarla qarşılaşmaq riskidir. Məsələn, səyahətçi ishalı.
Səyahətçi ishalı nədir
Səyahətçi ishalı — səfərlər zamanı və evə qayıtdıqdan sonra ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biridir. Az inkişaf etmiş ölkələrə gedən turistlərin 20–50%-i bununla üzləşir.
Səyahətçi ishalı adətən ağırlaşma olmadan öz-özünə keçsə də, səfərin gedişatına nəzərəçarpacaq təsir göstərir. Duru nəcislə yanaşı, halların 80%-ində insanda qarında spazm və ağrılar yaranır ki, bu da təəssüratlara təsir edir və planları dəyişməyə məcbur edir — xəstələnənlərin 50%-ə qədəri məhz belə edir.
Səyahətçi ishalı çox vaxt ciddi bir təhlükə yaratmasa və müvəqqəti xarakter daşısa da, əlamətlər yoluxmadan sonra 90 günə qədər davam edə bilər. Evə qayıtdıqdan sonra turistlərin 30%-ə qədəri bu problemlə həkimə müraciət edir.
Risk səyahət istiqamətindən asılıdır
Səyahətçi ishalının inkişaf riskinə görə üç turistik istiqamət ayırd edilir:
- 5%-dən az — Şimali Amerika, Avstraliya və Yeni Zelandiya, Yaponiya, Şimali Avropa;
- 8–20% — Çin, Cənubi Avropa, İsrail, Cənubi Afrika Respublikası, Haiti, Dominikan Respublikası;
- 20–75% — Latın Amerikasının, Afrikanın, Asiyanın inkişaf etməkdə olan ölkələri və Yaxın Şərqin bir hissəsi.
Yoluxma riskinə səfərin müddəti də təsir edir. Məsələn, üç həftədən çox davam edən səyahətlərdə təhlükə daha yüksək, iki həftədən az olanlarda isə daha aşağıdır. Bununla belə, əgər keçən il siz artıq yüksək riskli zonada olmusunuzsa, bu il xəstələnmə ehtimalı azalır.
Ən böyük riskə inkişaf etməkdə olan ölkələrə gedən turistlər, kruiz gəmilərinin sərnişinləri və tibbi missiyaların iştirakçıları məruz qalır.
Səyahətçi ishalını nə yaradır?
Səyahətçi ishalını bakteriyalar (məsələn, E. coli və Campylobacter), viruslar və parazitlər yaradır. Lakin yoluxma yalnız bağırsaq mikrobiotasının balansı pozulduqda mümkündür — həkimlər bu vəziyyəti disbioz adlandırır.
Bağırsaq mikrobiotası 10 trilyondan çox faydalı bakteriyadan ibarət mürəkkəb sistemdir. Onlar mühüm vəzifələr yerinə yetirir: bağırsağın və immun sistemin normal fəaliyyətini təmin edir, qidadan lazımi elementlərin mənimsənilməsinə kömək edir.
Mikrobiotanın əsas vəzifələrindən biri bağırsaqda yer tutmağa çalışan zərərli bakteriyalardan qorunmaqdır. Normal vəziyyətdə mikrobiota bunun öhdəsindən gəlir, lakin bəzi hallarda pozulmalar baş verə bilər. Məsələn, səfər zamanı.
Kimlər üçün daha təhlükəlidir
Bu amillər bir tərəfdən bizi infeksiyalardan qoruyan faydalı bakteriyaların balansını poza, digər tərəfdən isə bağırsaqda çoxlu naməlum mikroorqanizmin peyda olmasına gətirib çıxara bilər. Hər iki hal disbioza aparır.
Səyahətçi ishalı xüsusilə körpələr və uşaqlar, hamilə qadınlar, yaşlılar və zəif immun sistemi olan insanlar üçün təhlükəli ola bilər. Bu qruplarda susuzlaşma və xəstəliyin daha ağır gedişi mümkündür.
Altı yaşınadək uşaqlarda ishalı həkim nəzarəti olmadan müalicə etmək olmaz.
Səyahətçi ishalının qarşısını necə almalı
Həkimlər yolda bəzi qaydalara riayət etməyi məsləhət görür:
Əllərinizi mütəmadi yuyun
Xüsusən yeməkdən əvvəl.
Çiy və ya tam bişməmiş məhsullardan çəkinin
Çiy və ya kifayət qədər bişməmiş ət, balıq və dəniz məhsullarından, həmçinin küçə yeməyi və dondurmadan uzaq durun.
Bütün meyvə və tərəvəzləri diqqətlə yuyun
Onları təmiz suda yuyun, daha yaxşısı isə qabığını soyun.
Yalnız butulka və ya qaynadılmış su için
Əlavə tədbirlər və probiotiklər
Altı ayadək uşaqlarla səyahətlərdə ana südü ilə qidalandırmağa üstünlük verin. Bu mümkün deyilsə, qarışığı hazırlamaq üçün temperaturu 70°C-dən aşağı olmayan isti sudan istifadə edin. Butulka və əmzikləri qaynar su ilə sterilizə edin.
Bəzən yüksək risk daşıyan qida və içkilərdən, məsələn, süd məhsullarından çəkinmək tövsiyələrinə rast gəlmək olar. Belə məsləhətlərin təsirliliyinin elmi sübutu azdır.
Probiotiklərin ishalın (o cümlədən səyahətçi ishalının) profilaktikasında və müalicəsində üstünlüyü kompleks təsirdədir. Onlar zərərli mikroorqanizmləri sıradan çıxarır, əmələ gətirdikləri toksinləri zərərsizləşdirir, bağırsağın yad bakteriyalarla məskunlaşmasının qarşısını alır və immun sistemimizin fəaliyyətini tənzimləyir.
Buna görə də həkimlər səfərdən əvvəl və səyahət zamanı probiotik qəbul etməyi məsləhət görür. Təsirli preparat bağırsaq mikrobiotasının balansını qoruyur və onu yeni, qeyri-adi bakteriyaların məskunlaşmasına qarşı davamlı edir. Səyahət boyu probiotik qəbulunu davam etdirərək siz bu balansı saxlamağa kömək edirsiniz.
Линекс® Форте: ishal və həzm pozğunluqlarında probiotik
Линекс® Форте tərkibində 2 milyarddan çox probiotik bakteriya var ki, onlar bağırsağımızda faydalı və zərərli bakteriyalar arasında balansı bərpa etməyə kömək edir. Линекс® Форте-nin faydalı bakteriyaları — diqqətlə seçilmiş təbii probiotik bakteriyalar olan L. acidophilus, LA-5® və B. animalis subsp. lactis, BB-12®-dir.
Preparatın tərkibindəki faydalı bakteriyalar bağırsağımızın sağlamlığına və nəticədə ümumi vəziyyətimizə müsbət təsir göstərir. İki növ bakteriyanın birləşməsi həm də ona görə vacibdir ki, onlar bütün bağırsağı məskunlaşdıra bilir: laktobakteriyalar daha çox nazik bağırsaqda, bifidobakteriyalar isə yoğun bağırsaqda özünü daha yaxşı hiss edir.
Səyahətçi ishalı riski olan ölkələrə getsəniz belə, profilaktik tədbirlər görməklə özünüzü qoruya bilərsiniz. Həzm pozğunluqlarının qarşısını almağa və ya minimuma endirməyə kömək edən tövsiyələri unutmayın.
LA-5® və BB-12® — Chr. Hansen A/S şirkətinin ticarət markalarıdır.