İshal — bağırsaq disbalansının əlaməti

Disbioz — bağırsaq mikrobiotasının balansının pozulmasını ifadə edən termindir. Disbioz bağırsaq pozğunluğuna səbəb olur, lakin həmçinin ürək-damar xəstəliklərinə, piylənməyə, allergiyaya və narahatlıq, depressiya kimi psixoloji pozğunluqlara da gətirib çıxara bilər.

Bağırsaqda 10 trilyondan çox hüceyrədən ibarət mürəkkəb bioloji sistem — bağırsaq mikrobiotası mövcuddur. Onun tərkibində çoxlu faydalı bakteriya yaşayır: onlar bağırsağın funksiyasına və quruluşuna, immun sisteminin inkişafına və fəaliyyətinə təsir göstərir, yeyilən qidanın mənimsənilməsinə kömək edir. Onlarla yanaşı, bağırsaqda zərərli bakteriyalar da yaşayır, lakin az miqdarda təhlükəli deyil.

Vaxtın böyük hissəsində faydalı və zərərli bakteriyalar tarazlıqda olur. Lakin bu tarazlıq pozulduqda həzm pozğunluqları yarana bilər: ishal, meteorizm, diskomfort, qarın ağrıları və ya hətta daha ciddi sağlamlıq problemləri.

İshal özlüyündə adətən zərər törətmir, lakin onun nəticələri təhlükəli ola bilər. İshal zamanı bağırsaq tərəfindən suyun ifrazı artır (bu, yumşaq və ya duru nəcislə təzahür edir), yeyilən qidadan qida maddələrinin parçalanması və sorulması pisləşir. İshalın ən təhlükəli simptomu susuzlaşmadır. Su aktiv şəkildə itirildikdə, onunla birlikdə insan orqanizminin düzgün fəaliyyəti üçün zəruri olan mühüm elektrolitlər də itirilir.

Kəskin ishal zamanı ilk və ən vacib kömək — itirilmiş maye və elektrolitlərin bərpasıdır. Bunu rehidratasiya məhlulu içməklə etmək olar. Xüsusən susuzlaşma əlamətləri müşahidə olunduqda: susuzluq, dodaqların və ağızın quruluğu. Vurğulamaq lazımdır ki, rehidratasiya ishalı müalicə etmir, susuzlaşmanın qarşısını alır.

Aşağıdakı hallarda tibbi yardıma müraciət etmək lazımdır:

• ishal yüksək temperatur və ümumi halsızlıqla müşayiət olunur;
• kifayət qədər maye qəbul etmək mümkün deyil;
• ishal bir həftədən çox davam edir;
• 6 yaşınadək uşaqda ishal;
• hamilə və ya süd verən anada ishal;
• sidikqovucu preparatlar (diuretiklər) qəbul edildikdə.

İshalın əsas səbəbi bir çox halda eynidir: disbioz — bağırsaq balansının pozulması. Buna görə də ishalın səbəbindən asılı olmayaraq, onun müalicəsi üçün çox vaxt oxşar tədbirlər tələb olunur.

Bağırsaq pozğunluğu ilə tez-tez qarşılaşırsınızsa, bir neçə məsləhət:

• müntəzəm, kiçik porsiyalarla qidalanın;
• keçmişdə sizdə ishala səbəb olmuş məhsullardan çəkinin;
• əllərinizi yuyun, xüsusən yeməkdən əvvəl;
• bağırsaq mikrobiotasının möhkəmlənməsinə qayğı göstərin (məsələn, pre- və ya probiotiklər qəbul etməklə).

İshal zamanı orqanizmin mühüm qida maddələrini itirdiyini nəzərə alaraq, qida qəbulunu davam etdirmək tövsiyə olunur. Uşaqları da adi rejimdə ana südü ilə qidalandırmaq lazımdır. Az miqdarda lif olan məhsullar yaxşı uyğun gəlir: bişmiş düyü və ya kartof, yulaf sıyığı, sürtülmüş alma və ya banan. Yağlı və acılı qida, qəhvə, alkoqol, qazlı içkilər, meyvə şirələri və yüksək laktoza tərkibli süd məhsulları qəbul etmək tövsiyə olunmur.